Şirket kurmak için nereden başlanmalı?

İş yeri adresini belirleyen ve ortaklarıyla sermayede anlaşan girişimci, kuruluş başvurusundan önce şirket türünü ve temsil yetkisini netleştirmelidir. Kira sözleşmesini kimin imzalayacağı, sermayenin ne zaman ödeneceği ve şirketi kimin borç altına sokabileceği bu aşamada belirlenir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) uyarınca limited ve anonim şirketler, ticaret siciline tescil ile tüzel kişilik kazanır.

Şirket kurma süreci yalnızca form doldurma işleminden ibaret değildir. Şirket türü, ortaklık yapısı, sermaye, yönetim, temsil yetkisi, faaliyet konusu ve pay devri birlikte değerlendirilmelidir. Vergi yükümlülükleri ve ileride çıkabilecek ortaklık uyuşmazlıkları da kuruluş planına dâhildir. Başvurudan önce bu konularda anlaşmak, sözleşmenin sonradan değiştirilmesi ihtiyacını azaltır.

Limited şirket mi, anonim şirket mi kurulmalı?

Limited şirket, bir veya daha fazla gerçek ya da tüzel kişi tarafından kurulabilir. Ortak sayısı elliyi aşamaz. Anonim şirket de tek ortakla kurulabilir. Limited şirkette yönetim müdürlere, anonim şirkette yönetim kuruluna aittir. Limited şirkette en az bir ortağın yönetim hakkı ve temsil yetkisi bulunmalıdır. Yalnız dışarıdan müdür atamak bu şartı karşılamaz.

Anonim şirket; yatırım alma planı, pay devri esnekliği, hisse yapısı ve kurumsal yönetim ihtiyacı nedeniyle tercih edilebilir. Limited şirkette pay devri sözleşmesi yazılı yapılır ve tarafların imzaları noterce onaylanır. Şirket sözleşmesinde aksi düzenlenmedikçe genel kurul onayı da gerekir. Anonim şirkette ise payın türü, bedelinin ödenip ödenmediği ve esas sözleşmedeki sınırlamalar değerlendirilir.

Şirket türü seçilirken ortakların sorumluluğu da doğru anlaşılmalıdır. Limited şirket ortaklarının özel hukuk borçları bakımından temel yükümlülüğü, sermaye taahhütleri ile varsa ek ödeme ve yan edim borçlarıdır. Ancak 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun, kamu alacakları için ayrı sorumluluk getirir. Şirketten tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan kamu alacaklarından ortaklar, sermaye payları oranında sorumlu olabilir. Kanuni temsilcilik ve kişisel kefalet ayrıca değerlendirilir.

2026’da asgari sermaye ne kadar, ne zaman ödenir?

Yeni kuruluşlarda asgari sermaye, limited şirkette 50.000 Türk lirası (TL), esas sermaye sistemindeki anonim şirkette 250.000 TL’dir. Kayıtlı sermaye sistemini kabul eden halka açık olmayan anonim şirketlerde başlangıç sermayesi en az 500.000 TL olmalıdır. Bu tutarlar 1 Ocak 2024’ten beri uygulanmaktadır. Özel düzenlemeye tabi faaliyetlerde daha yüksek sermaye veya ek izin şartları bulunabilir.

Anonim şirkette nakden taahhüt edilen payların itibari değerinin en az yüzde 25’i tescilden önce ödenir. Kalan kısım, tescili izleyen 24 ay içinde ödenmelidir. Örneğin 250.000 TL tutarında tamamen nakdi esas sermaye taahhüdünde, tescil öncesi asgari ödeme 62.500 TL’dir. Banka, gerekli ödemenin yapıldığını ticaret siciline hitaben düzenlediği yazıyla belgelendirir. Kayıtlı sermaye sisteminin izin ve ödeme şartları ayrıca incelenir.

Limited şirkette nakdi sermayenin yüzde 25’ini tescilden önce ödeme şartı aranmaz. Nakden taahhüt edilen sermayenin tamamı tescili izleyen 24 ay içinde ödenebilir. Şirket sözleşmesindeki ödeme takvimi ve usulüne uygun ödeme çağrıları ayrıca dikkate alınır. Sermaye, kuruma ödenip tüketilen bir kuruluş gideri değildir; şirketin malvarlığına katılır.

Mevcut şirketlerin asgari sermayeye uyumu için tanınan süre, yeni kuruluş şartından ayrıdır. 17 Ekim 2026 tarihli Tebliğ, kapsamındaki mevcut şirketler için uyum süresini 31 Aralık 2027’ye uzatmıştır. Bu uzatma, yeni kurulacak şirketlerin daha düşük sermayeyle kurulmasına izin vermez.

Şirket kuruluşu ne kadar sürer, ne kadar tutar?

Belgeleri ve imza işlemleri tamamlanan standart bir kuruluşta aynı gün tescil mümkün olabilir. Ancak hazırlık, sicil randevusu, banka işlemleri ve belge incelemesi toplam süreyi etkiler. Yabancı ortak, ayni sermaye veya sektörel izin varsa süreç uzayabilir. Tescil süresi ile iş yerinin fiilen faaliyete hazır olduğu tarih ayrı planlanmalıdır.

Limited ve anonim şirketlerin kuruluş işlemleri ticaret sicili harcından istisnadır. Buna karşılık ilan, tasdik ve oda kaydı gibi giderler bulunur. İstanbul Ticaret Odasının (İTO) 2026 tarifesinde kuruluş tasdik ücreti 2.160 TL, ilan giderleri ücreti 250 TL’dir. Şirket kuruluş ilanının kelime başına bedeli 2,48 TL’dir. İlan tutarı, yayımlanacak metnin uzunluğuna göre hesaplanır.

Ayrıca taahhüt edilen sermayenin on binde dördü oranında Rekabet Kurumu payı ödenir. Bu tutar, 50.000 TL sermayeli limited şirkette 20 TL; 250.000 TL sermayeli anonim şirkette 100 TL’dir. Bu ödeme sermaye borcunun yerine geçmez. Tahsilat kuruluş işlemleri sırasında ilgili oda üzerinden yapılabilir.

Toplam bütçeye oda kayıt bedeli, uygulanacak defter işlemleri, gerektiğinde imza beyanı, tercüme, vekâletname ve ayni sermaye değerleme giderleri de eklenir. Oda tarifeleri ve dosyanın özellikleri farklılaşabildiği için Türkiye genelinde tek bir toplam kuruluş bedeli yoktur. İTO rakamları İstanbul için örnektir. Sermaye ödemesi, kuruluş giderleri ve kuruluş sonrasındaki düzenli işletme giderleri bütçede ayrı gösterilmelidir.

MERSİS başvurusu nasıl yapılır, hangi belgeler gerekir?

Şirket kuruluş işlemleri MERSİS üzerinden başlatılır. Önce şirket türü seçilir; unvan, merkez adresi, faaliyet konusu, sermaye, ortaklar ve yetkililer sisteme girilir. Sözleşme bu bilgiler üzerinden hazırlanır. Başvuru veya talep numarası alındıktan sonra ilgili ticaret sicili müdürlüğünün belge ve randevu usulü izlenir. Elektronik başvuru, tek başına şirketin tescil edildiği anlamına gelmez.

Standart bir limited şirket dosyasında kuruluş dilekçesi, şirket sözleşmesi ve oda kayıt beyannamesi bulunur. Ortakların ve müdürlerin kimlik bilgileri ile temsil düzeni de hazırlanır. Gerektiğinde imza beyannamesi, ortak olmayan müdürün görevi kabul beyanı ve vekâletname eklenir. Tüzel kişi ortak veya müdür varsa yetkili organ kararları ve temsil belgeleri de gerekir. Kuruluş bildirim formu, ilgili sicilin belirlediği durumlarda düzenlenir.

Limited şirket sözleşmesi, ticaret sicilinde yetkilendirilmiş personelin huzurunda imzalanır. Kurucu adına vekil imzalayacaksa vekâletnamenin kuruluş işlemini kapsaması gerekir. Yetkilinin imza verisi elektronik ortamda temin edilebiliyorsa ayrıca fiziki imza beyannamesi aranmayabilir. Her kuruluş için noterde imza beyannamesi düzenletmek gerektiği varsayımıyla hareket edilmemelidir.

Anonim şirkette nakdi sermayenin gerekli kısmının ödendiğini gösteren banka yazısı dosyaya eklenir. Ayni sermaye konulacaksa mahkemece atanan bilirkişinin değerleme raporu ve ilgili sicil belgeleri hazırlanır. Faaliyet izne tabi ise izin veya uygun görüş yazısı da alınır. Başvurudan önce şirketin merkezinin bağlı olduğu müdürlüğün güncel belge listesi kontrol edilmelidir.

Şirket sözleşmesinde hangi hatalardan kaçınılmalı?

Anonim şirkette esas sözleşme, limited şirkette şirket sözleşmesi temel kurucu metindir. Şirket unvanı, merkez adresi, faaliyet konusu, sermaye, paylar, yönetim ve temsil düzeni bu metinde belirlenir. Hazır standart metinler bazı basit kuruluşlarda yeterli olabilir. Ancak yatırım alması planlanan, yabancı ortaklı veya aile şirketi niteliğindeki yapılarda hükümler ortakların ihtiyacına göre incelenmelidir.

Pay devri, önalım hakkı, rekabet yasağı, yönetim yetkisi, kâr dağıtımı, çıkma ve çıkarılma konuları kuruluş aşamasında düşünülmelidir. Bu hükümler, şirket türünün izin verdiği sınırlar içinde düzenlenebilir. Ortakların kendi aralarında yaptığı ayrı sözleşme de şirket sözleşmesiyle uyumlu olmalıdır. Böyle bir sözleşmedeki her hükmün şirket organlarını veya üçüncü kişileri kendiliğinden bağladığı kabul edilemez.

Uygulamada karşılaşılan hatalar arasında belirsiz imza yetkisi, yanlış faaliyet kodu ve şirket sözleşmesiyle uyuşmayan pay dağılımı bulunur. Ticaret unvanını tescil ettirmek de tek başına marka hakkı sağlamaz. Ortaklar, başvurudan önce ödeme takvimini ve şirket adına kimin tek başına imza atabileceğini açıkça belirlemelidir.

Ticaret sicili neyi inceler, tescilden önceki işlemler kimi bağlar?

MERSİS başvurusundan sonra ticaret sicili müdürlüğü kuruluş belgelerini inceler. Sözleşme, sermaye, ortaklık yapısı, temsil yetkisi ve gerekli izinler kontrol edilir. Eksiklik varsa tamamlanması istenebilir. Limited şirkette sözleşmenin yetkili personel huzurunda imzalandığı tarihi izleyen 30 gün içinde tescil ve ilan öngörülür. Bu süre, sicilin her dosyayı 30 günde tamamlayacağı anlamına gelmez.

Şirket, tescille tüzel kişilik kazanır. Tescilden önce şirket adına işlem yapanlar, kural olarak bu işlemlerden şahsen ve birlikte sorumludur. İşlem sırasında taahhüdün ileride kurulacak şirket adına verildiği açıkça bildirilmelidir. Şirketin taahhüdü tescilden sonraki üç ay içinde kabul etmesi, kanundaki şartlarla yalnız şirketin sorumlu olmasını sağlayabilir. Kuruluştan önce imzalanan kira ve tedarik sözleşmeleri bu açıdan incelenmelidir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 15 Ocak 2025 tarihli, 2024/1795 esas ve 2025/168 karar sayılı kararı bu ayrımı gösterir. Daire, şirketin tüzel kişilik kazanmasından önce düzenlenen bonoya dayalı uyuşmazlıkta şirketin borçlu olmadığını belirleyen hükmü korumuştur. Bununla birlikte alacaklının kötü niyeti kanıtlanmadığından tazminat talebini reddetmiştir. Karar, şirket kaşesinin tek başına şirketi borçlu kılmadığını göstermektedir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 6 Şubat 2024 tarihli, 2022/6865 esas ve 2024/784 karar sayılı kararı da kuruluş öncesi taahhütle ilgilidir. Daire, şirket kurulmadan önce verilen internet sitesi tasarım taahhüdünden kurucunun şahsen sorumluluğunu kabul eden hükmü bu yönüyle yerinde bulmuştur. Şirketin taahhüdü üstlenip üstlenmediği, ilgili işlemler ve ödeme belgeleri üzerinden değerlendirilir.

Tescilden sonra hangi yükümlülükler devam eder?

Tescilden sonra Türkiye Ticaret Sicili Gazetesindeki ilan ve vergi kayıtları kontrol edilir. Vergi yoklaması, banka hesabı, muhasebe düzeni ve fatura uygulamaları takip edilir. Çalışan istihdam edilecekse Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) işlemleri ayrıca yürütülür. Ticaret sicilinin kurumlara bilgi aktarması, çalışanlara ilişkin bildirimlerin ve diğer yükümlülüklerin tamamlandığı anlamına gelmez. Faaliyet ruhsatı veya özel izin gerekiyorsa bunlar da tamamlanmalıdır.

1 Ocak 2026’dan itibaren kuruluşu tescil edilen şirketler, pay defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defterini elektronik ortamda tutar. Bu defterler, tescille birlikte Elektronik Ticari Defter Sisteminde (ETDS) oluşturulur. Yönetim kurulu karar defterinin elektronik tutulması ise şirketin tercihine bırakılmıştır. Bu nedenle bütün kuruluş defterlerini fiziki olarak tasdik ettirmek gerektiği varsayımı doğru değildir. Muhasebe defterleri için Gelir İdaresi Başkanlığının e-Defter kuralları ayrıca uygulanır.

Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi (UETS) ile vergi idaresinin elektronik tebligat uygulaması ayrı takip edilmelidir. Yetkili kişilerin sistemlere erişimi sağlanmalı ve gelen tebligatlar düzenli kontrol edilmelidir. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamındaki yükümlülükler de şirketin işlediği verilere göre belirlenir. Ortakların sermaye borçları, şirket kararları ve sözleşmeler kuruluş sonrasında da izlenmelidir.

Yabancı ortak varsa hangi ek belgeler gerekir?

Yabancı ortaklı şirketlerde belgenin türü, ortağın gerçek kişi veya tüzel kişi olmasına göre değişir. Gerçek kişi ortak için pasaportun noter onaylı Türkçe çevirisi ve uygun vergi veya yabancı kimlik bilgileri hazırlanır. Yabancı tüzel kişi ortakta güncel sicil belgesi, kuruluş kararları ve temsil yetkisini gösteren belgeler gerekir. Belgelerdeki ad ve unvanların başvuru bilgileriyle uyuşması sağlanmalıdır.

Yurt dışında düzenlenen belgelerde uygulanacak uluslararası anlaşmaya göre apostil, konsolosluk tasdiki veya tasdik muafiyeti incelenir. Türkçe çeviri ve gerekli noter onayları da tamamlanır. Apostil, belgenin içeriğindeki temsil yetkisinin kuruluş işlemi için yeterli olduğunu tek başına göstermez. Belge toplama ve tasdik aşaması, kuruluş takvimine baştan eklenmelidir.

Yabancı ortak bulunması, sektörel izinleri ve yabancı sermaye bildirimlerini ayrıca değerlendirmeyi gerektirebilir. Şirket ortaklığı, yabancının Türkiye’de fiilen çalışması için gereken izni kendiliğinden sağlamaz. Ortaklık, yöneticilik ve çalışma izni konuları kuruluş planında ayrı ele alınmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Tek kişi limited veya anonim şirket kurabilir mi?

Evet. Her iki şirket de tek gerçek veya tüzel kişi ortakla kurulabilir. Limited şirkette en az bir ortağın yönetim hakkı ve temsil yetkisi bulunmalıdır.

Limited şirket kuruluşunda 50.000 TL’nin tamamı peşin ödenir mi?

Hayır. Nakdi sermayenin tescilden önce ödenmesi zorunlu değildir. Tamamı tescili izleyen 24 ay içinde ödenebilir. Şirket sözleşmesindeki ödeme takvimi ve usulüne uygun ödeme çağrıları dikkate alınır.

Limited şirket aynı gün kurulabilir mi?

Belgeleri ve imza işlemleri tamamlanan dosyada aynı gün tescil mümkün olabilir. Randevu, eksik belge, yabancı ortak veya izin ihtiyacı süreyi etkiler. Hazırlık ve faaliyete geçiş işlemleri ayrıca zaman alabilir.

Şirket kuruluşu tamamen internetten yapılabilir mi?

Başvuru MERSİS üzerinden başlatılır. Sözleşme imzası, temsil ve belge kontrolleri de tamamlanmalıdır. Başvuru numarası almak şirketin tüzel kişilik kazandığı anlamına gelmez.

Sermaye tutarı şirketin toplam kuruluş maliyeti midir?

Hayır. Sermaye şirketin malvarlığına katılır. İlan, oda kaydı, tasdik, Rekabet Kurumu payı ve dosyaya özgü diğer giderler ayrıca hesaplanır.

Şirket tescil edilince hemen faaliyete başlanabilir mi?

Tescil şirketin tüzel kişilik kazanmasını sağlar. Vergi, fatura, çalışan bildirimi ve faaliyet alanına göre ruhsat veya izin işlemleri de tamamlanmalıdır.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut olayın özelliklerine göre değerlendirme değişebilir.
Yazar
Av. Mustafa Salih Koçer

Antalya Barosu · Mengi & Koçer Avukatlık Bürosu