Kapora Geri Alınır mı? Alıcı veya Satıcı Vazgeçerse Ne Olur?

Kapora hangi durumlarda geri alınabilir?

Bir ev veya eşya için kapora ödeyen alıcı, işlemden vazgeçince karşı tarafın parayı iade etmeyeceğini öğrenebilir. Bazen de satıcı, daha yüksek bir teklif aldığı için satışı yapmaz. Her iki durumda da ilk soru, verilen paranın hangi şartlarla ödendiğidir. Dekontta yalnızca kapora yazması, uyuşmazlığı tek başına çözmez.

Kapora, anlaşmanın kurulduğunu gösteren bağlanma parası veya taraflara vazgeçme hakkı veren cayma parası olabilir. İade hakkı için önce bu ayrım yapılır. Ardından asıl sözleşmenin geçerliliği ve işlemin neden gerçekleşmediği incelenir. Geçersiz bir sözleşmeye dayanılarak verilen para kural olarak geri istenebilir. Geçerli bir sözleşmede ise alıcının yalnızca fikrini değiştirmesi, paranın mutlaka iade edileceği anlamına gelmez. İade talebinde bulunan tarafın da karşı tarafa olan borçları ve varsa yaptığı ayrı anlaşmalar hesaba katılır.

Dekontta kapora yazıyorsa para hangi niteliktedir?

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) m.177, sözleşme kurulurken verilen parayı kural olarak bağlanma parası kabul eder. Bu ödeme, tarafların anlaşmaya vardığını gösterir. Aksine bir anlaşma veya yerel âdet yoksa toplam borçtan düşülür. Örneğin satış tamamlandığında kapora, alıcının ayrıca ödeyeceği bedeli azaltır. Bağlanma parası, tek başına sözleşmeden serbestçe çıkma hakkı sağlamaz.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 30.05.2023 tarihli, 2022/5945 esas ve 2023/1681 karar sayılı kararında bu ayrımı açıklamıştır. Daireye göre ödemenin amacı açıkça anlaşılamıyorsa bağlanma parası kabul edilir. Paranın cayma parası olduğunu ileri süren taraf, bunu ispat etmelidir. Dolayısıyla yalnızca kapora sözcüğünden hareketle paranın kaybedileceği söylenemez.

Mahkeme, dekont açıklamasının yanında sözleşmeyi ve tarafların yazışmalarını da değerlendirir. Satış bedeli, ödeme tarihi ve vazgeçme hâlinde ne olacağına ilişkin görüşmeler birlikte ele alınır. Tarafların kullandığı başlık, anlaşmanın gerçek içeriğinin önüne geçmez. Özellikle standart belgelerdeki kapora, ön ödeme ve rezervasyon bedeli ifadeleri aynı sonucu doğurmayabilir.

Alıcı vazgeçerse kapora mutlaka yanar mı?

Geçerli bir sözleşmede cayma parası kararlaştırılmışsa, TBK m.178 uyarınca parayı veren taraf verdiği tutarı bırakarak sözleşmeden cayabilir. Bu durumda satıcının ayrıca zararını ispat etmesi gerekmez. Ancak bu sonuç için geçerli bir cayma anlaşması bulunmalıdır. Satıcının ödeme sonrasında tek taraflı olarak kaporanın iade edilmeyeceğini söylemesi yeterli değildir.

Ödeme bağlanma parasıysa alıcı, kaporayı bırakarak bütün yükümlülüklerinden kurtulmuş sayılmaz. Satıcı, şartları oluştuğunda sözleşmenin yerine getirilmesini veya uğradığı zararın karşılanmasını isteyebilir. Öte yandan bağlanma parasını almak, satıcıya her durumda bu tutarı tutma hakkı vermez. Sözleşmenin nasıl sona erdiği, tarafların talepleri ve varsa karşılıklı alacakları incelenir.

Alıcının vazgeçme nedeni de değerlendirmeyi etkiler. Örneğin taraflar, kredi onayı çıkmazsa ödemenin iade edileceğini kararlaştırmış olabilir. Bu şartın gerçekleşmesi, sıradan bir fikir değişikliğinden farklıdır. Böyle bir anlaşma yoksa kredi alınamaması tek başına iade hakkı sağlamayabilir. Satıcının yükümlülüğünü yerine getirmemesi veya malın ayıplı çıkması da ayrıca değerlendirilir. Kredi şartının ne zaman gerçekleşeceği ve gerçekleşmezse paranın kime döneceği, ödeme öncesinde açıkça yazılırsa uyuşmazlık daha kolay çözülebilir.

Satıcı vazgeçerse kaporanın iki katını mı öder?

Satıcının kaporanın iki katını ödemesi, her satışta uygulanan genel bir kural değildir. Geçerli bir cayma parası anlaşmasında, parayı alan taraf cayarsa aldığının iki katını geri verir. Bu tutar, alınan paranın iadesini de içerir. Alıcı, ödediği paraya ek olarak bunun iki katını daha talep etmiş olmaz.

Bağlanma parası söz konusuysa satıcının vazgeçmesi kendiliğinden iki kat ödeme borcu doğurmaz. Alıcı, sözleşmenin durumuna göre verdiği paranın iadesini ve şartları varsa zararının karşılanmasını isteyebilir. Zarar talebinde sözleşmeye aykırılık, zarar ve bunlar arasındaki bağlantı değerlendirilir. Bir belgede ceza koşulu bulunması da ayrı bir inceleme gerektirir. Cayma parası ile sözleşmeye aykırılık için öngörülen ceza koşulu aynı değildir. Alıcının iade tutarını kabul ederken imzaladığı ve başka alacağı kalmadığını belirten belge de sonraki taleplerini etkileyebilir.

Ev satışında imzalanan kapora belgesi geçerli mi?

Tapulu bir taşınmazın doğrudan satışını konu alan sözleşme, TBK m.237 uyarınca resmî şekilde yapılmalıdır. Satış, tapu müdürlüğünde veya kanunun yetki verdiği noterlik usulüyle gerçekleştirilebilir. Noterde düzenleme şeklinde yapılan taşınmaz satış vaadi de farklı bir hukuki imkândır. Tarafların kendi aralarında imzaladığı sıradan bir kapora belgesi, bu işlemlerin yerini tutmaz.

Resmî şekle uyulmadığı için geçersiz olan satış sözleşmesinde, verilen paranın iadesi kural olarak sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanır. Bu hükümler, hukuki dayanağı bulunmayan ödemenin geri verilmesini sağlar. Yukarıda belirtilen 30.05.2023 tarihli kararda Yargıtay, alıcı vazgeçerse kaporanın satıcıda kalacağını öngören kaydı incelemiştir. Daire, asıl taşınmaz satış sözleşmesi geçersiz olduğu için bu kaydı da geçersiz kabul etmiştir.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 05.11.2025 tarihli, 2025/1719 esas ve 2025/5251 karar sayılı kararında da aynı geçerlilik sorununu değerlendirmiştir. Daire, geçersiz taşınmaz satış sözleşmesine bağlı ceza koşulunun istenemeyeceğini kabul etmiştir. Böylece ödenen paranın iadesi ile sözleşmedeki ek bedelin talebi ayrılmıştır. Yükleniciden alacak devri gibi farklı işlemler ise kendi şartlarıyla incelenir. Her konut anlaşmasına aynı geçersizlik sonucu uygulanamaz.

Emlakçıya verilen kapora kimden geri istenir?

Paranın emlakçının hesabına gönderilmesi, iade borcunun mutlaka emlakçıya ait olduğunu göstermez. Emlakçı parayı satıcı adına tahsil etmiş olabilir. Kendi hizmet bedeli için de ödeme almış olabilir. İade talebinin muhatabı belirlenirken makbuz, temsil yetkisi ve paranın hangi amaçla alındığı incelenir. Paranın sonradan kime aktarıldığı da bu incelemede değerlendirilir.

TBK m.520 ve m.521 uyarınca taşınmaz simsarlığı sözleşmesi yazılı olmalıdır. Simsarın hizmet bedeline hak kazanması ise kural olarak faaliyeti sonucunda sözleşmenin kurulmasına bağlıdır. Kararlaştırılmış giderler ve sözleşmenin özel şartları ayrıca incelenir. Bu nedenle satış için verilen kapora ile aracılık hizmeti için ödenen tutar birbirine karıştırılmamalıdır. Emlakçının parayı komisyon olarak adlandırması, tek başına haklı olduğu anlamına gelmez.

Dekont ve mesajlar kaporanın iadesi için yeterli mi?

Banka dekontu, ödemenin tarihini, tutarını ve alıcı hesabını göstermeye yardımcı olur. Ancak para transferi, her zaman ödeme şartlarını tek başına kanıtlamaz. Bu nedenle kapora belgesi, ilan, teklif ve yazışmalar birlikte saklanmalıdır. Elden ödemede ise parayı alan kişinin imzasını taşıyan makbuz, ispat bakımından önemlidir. Ödeme belgesinde satılan malın bilgileri ve toplam bedel yer alırsa, transferin başka bir borca ilişkin olduğu savunması daha kolay değerlendirilebilir.

Mesajlar, ödeme öncesinde hangi şartların konuşulduğunu ve satışın neden gerçekleşmediğini gösterebilir. Yazışmaların tamamı korunmalıdır. Yalnızca seçilmiş ekran görüntüleri, konuşmanın bağlamını açıklamakta yetersiz kalabilir. Mahkeme, delilin gerçekliğini ve uyuşmazlıkla bağlantısını değerlendirir. Tanık anlatımının yeterli olup olmadığı da işlemin niteliğine ve uygulanacak ispat kurallarına bağlıdır.

İade talebi karşı tarafa yazılı olarak iletilirken ödemenin tarihi, tutarı ve geri isteme nedeni açıkça belirtilmelidir. Bildirimin ulaştığını gösteren kayıtlar saklanmalıdır. Noter ihtarı her kapora uyuşmazlığında zorunlu değildir. Bununla birlikte ihtar, talebin içeriğini ve tarihini belgelemeye yardımcı olabilir. Bildirimin faiz başlangıcına etkisi de borcun ne zaman ödenmesi gerektiğine göre değerlendirilir.

Kapora iadesi için nereye başvurulur?

Başvuru yeri, kapora adından çok taraflar arasındaki hukuki ilişkiye göre belirlenir. Kendi eşyasını veya evini mesleki faaliyet dışında satan kişiyle yapılan işlem, sırf alıcı gerçek kişi olduğu için tüketici işlemi olmaz. Böyle bir satıştan doğan iade davasında kural olarak asliye hukuk mahkemesi görevlidir. Emlakçılık hizmetinden doğan uyuşmazlık ise satış ilişkisinden ayrı değerlendirilebilir.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamındaki uyuşmazlıklarda başvuru yolunu parasal sınır da belirler. Ticaret Bakanlığının açıklamasına göre 2026 yılında değeri 186.000 TL'nin altında bulunan uyuşmazlıklar tüketici hakem heyetine götürülür. Bu tutar ve üzerindeki kapora iadesi taleplerinde ise kural olarak önce arabuluculuğa, ardından tüketici mahkemesine başvurulur. Hakem heyeti başvurusu öncesinde dava şartı arabuluculuk aranmaz. Sınır, başvuru yılındaki değeriyle kontrol edilmelidir.

İade alacağı için şartları varsa ilamsız icra takibi de değerlendirilebilir. Borçlunun itirazı hâlinde izlenecek yol ayrıca belirlenir. Kapora iadesi talepleri zamanaşımına tabidir. Uygulanacak süre ve başlangıç tarihi, talebin sözleşmeye mi yoksa sebepsiz zenginleşmeye mi dayandığına göre değişebilir. Sadece iade isteyen bir mesaj göndermek, kural olarak zamanaşımını kesmez. Bu nedenle talebin dayanağı ve uygun başvuru yolu birlikte belirlenmelidir.

Sık Sorulan Sorular